Weblog Zuid-Oost Azië

Van 1 oktober tot 2 december reis ik door Zuid-Oost Azië. In ieder geval bezoek ik Myanmar, Laos en Cambodja en mogelijk ook Thailand. Onderweg maak ik een aantal artikelen, onder andere over het vakbondswerk in Myanmar, de houtproductie in Myanmar en over de bouw van een vrouwenziekenhuis in Phnom Penh. Afhankelijk van het aantal internetcafé’s dat ik tegenkom zal ik op deze plaats ook een blog – in woord en beeld – bijhouden.

Donderdag 3 oktober

Vanochtend uren door en langs (met de klok mee, anders loopt alles in het honderd) de Shwedagon Pagode gelopen. De goudkleurige pagode is het nationale symbool van Myanmar. Het is dat ik een college Oosterse Filosofie heb gevolgd, anders had ik nog minder begrepen van alle handelingen en rituelen die honderden boeddhisten op tientallen plekken tegelijk uitvoeren. En evengoed begreep ik er nog bar weinig van. Maar alles straalde rust en devotie uit. We werden rondgeleid door Nwe, een ‘licensed Tour Guide in German & English’ die veel wist te vertellen, maar toch niet zo goed Engels sprak als we vooraf hoopten. Ze wilde allereerst weten op welke dag ik ben geboren. Dat is in het boeddhisme nogal van belang en voor iedere dag is een aparte plaats voor offer en gebed ingericht. Eigenlijk had ik geen idee, maar dat zou wel heel dom en oneerbiedig overkomen, dus maakte ik er maar woensdag van. Bingo, want beter kan niet. Hier kun je beter een woensdagskind zijn dan een zondagskind.. Behalve over het Boeddhisme veel gesproken over de huidige politieke situatie in Myanmar. Het duurde even, maar daarover sprak ze uiteindelijk vrijuit, zij het alleen fluisterend en wanneer er echt niemand anders binnen een straal van 10 meter bij ons in de buurt was. Dat zegt genoeg. In haar ogen zijn de koerswijzigingen van de regering niet meer dan cosmetische ingrepen om de Chinezen te pleasen en die voor het eigen volk weinig verbetering brengen. De rijken worden rijker, dat wel..

Omdat het morgen dierendag is heb ik voor een paar dubbeltjes een mus uit een overvolle kooi bevrijd. Dat is een goede daad en telt mee in mijn verdere levenstocht, hopelijk uitmondend in een nog beter bestaan dan het huidige. Dat die mus grote kans loopt vervolgens weer gevangen te worden en opnieuw moet hopen dat ooit iemand hem weer in vrijheid stelt, daar heeft niemand het over.

Vogels wachten op een goede daad

Vogels wachten op een goede daad

In de middag geprobeerd de eerste contacten te leggen voor het verhaal over het vakbondswerk in Myanmar en dat was geen sinecure. Al weken zeur ik op z’n Hollands per e-mail bij vage contacten over een concrete afspraak met Bro. Maung Maung, de secretaris-generaal van de Federatie in wording, maar ik kwam niet verder dan ‘begin oktober’  en ‘ ergens in 164th Street in Yangoon’, bij wijze van aanduiding voor respectievelijk tijd en plaats. Dus een paar keer heen en weer door 164th Street gelopen, hopend op een wondertje. Aandacht genoeg, want 164th Street ligt ver buiten de wijken waar men langzamerhand gewend begint te raken aan toeristen, maar Bro. Maung Maung liet zich niet zien. Ik maak me niet druk en ga nog maar eens naar de Shwedagon Pagode want bij ondergaande zon is het allemaal nog mooier en voller van betekenis, zeggen ze.

Schwedagon Pagode bij avond

Schwedagon Pagode bij avond

Zaterdag 5 oktober

Onthaasten is hier niet nodig, haast maakt men met niets. Maar hoe prettig het ook is om je daarin even onder te dompelen, achter de computer is het toch verdomd irritant wanneer je eindeloos naar ‘connecting..’  of  ‘problem loading page’ zit te turen. Ik heb onderhand het idee dat het leger mee zit te kijken met wat ik hier aan het doen ben, na alle verhalen die we de afgelopen dagen hebben gehoord. Telefoneren met de iphone kan al helemaal niet, zodra je over de grens bent wordt die kaltgestellt. En pinnen lukt ook niet. ING beloofde me werelddekking, maar ergens in de kleine lettertjes staat – zo weet ik nu – dat Myanmar niet onder de werelddekking valt. Enfin, allemaal Westers geneuzel.

Vandaag vier uur door overwegend rijstvelden gelopen naar verschillende dorpen in Shan State. En hoewel we nogal opvallen met roodverbrande hoofden bovenop lange lijven is er niemand die zichtbaar acht op ons slaat. Niemand die ons nawijst of zich opdringt om geld aan ons te verdienen. We werden gegidst door Jojor, een jongen van 22 die alles wist te vertellen over ieder plantje dat we onderweg tegenkwamen. Hij wist vooral wat wel en niet eetbaar is, praktische kennis die hem vaak van pas is gekomen want ze hebben hier dikwijls honger geleden. We zitten hier in Hsipaw dicht bij de grens met China en de Chinezen weten duidelijk beter aan het land en de grondstoffen te verdienen dan de mensen van Myanmar zelf. Ieder huis dat een betere bedekking heeft dan roestige golfplaten is steevast van een Chinees. De droom van Jojor is om ooit eens de Eifeltoren te beklimmen en om de mensen als ‘ants’ onder hem te zien krioelen. Alles is mogelijk, dus waarom dat niet…

Na een boottocht in de brandende zon over de rivier terug naar Hsipaw. Aan het eind van de middag het paleis bezocht van de prins van Shan State. Daar woont nu de dochter van zijn broer die in hoog tempo een interessant lesje geschiedenis gaf. De prins is bij de militaire coup van 1962 waarschijnlijk vermoord, al is dat door het bewind nooit toegegeven. Het paleis is altijd familiebezit gebleven en ziet er sterk verwaarloosd uit. Sinds een paar jaar durft ze het open te stellen voor toeristen en hoopt ze via donaties het paleis in stand te kunnen houden. Maar storm loopt het niet en iedere dollar die je er achterlaat is een druppel op de gloeiende plaat. Ook bij haar viel weer het scepticisme over de koerswijzing van het bewind op. ‘ They just changed their uniforms for traditional clothing’.

IMG_6913

Mandalay

En dan zou ik wel wat foto’s willen uploaden, maar dat is mission impossible. De verbinding is te traag en de bestanden te groot. Of dat de komende achtenhalve week ooit beter wordt waag ik te betwijfelen. Maar what the heck… Toch wat plaatjes kunnen uploaden. Hierboven monniken in Mandalay.

Vrijdag 11 oktober

Nu via Hsipaw, Kyaukme en Pyin Oo Lwin in Mandalay, waar het 35 graden is. Een airgecontioneerd internet-caf’e is dan wel even prettig. Van Hsipaw naar Pyin Oo Lwin per trein gereisd, een afstand van ongeveer 130 kilometer, waar de trein in optimale omstandigheden een uur of vier over doet. Nu waren de omstandigheden minder optimaal en vertrokken we anderhalf uur te laat en kwamen drie uur later dan gepland aan. De trein rijdt maar een keer per dag, maar rondom de stations en de rails is een enorme economie ontstaan van kleine handelaars die rondsjouwen met schalen met alles wat eetbaar is. Ook het officiele trein- en stationpersoneel is talrijk, zo talrijk dat niemand meer lijkt te weten wie wie iets kan opdragen. Dus worden de kaartjes niet gecontroleerd, is er geen enkele informatie en – worst of all – lijken de wagons nog nooit schoongemaakt. De locomotief van onbestemde maar zeer oude leeftijd trok twintig wagons voort, waarvan er een voor de upper class was geresreveerd. Daar waar de lower class het moest doen met keiharde houten banken was de wagon voor de reizigers in de upper class (anderhalve toerist en een Birmees in goede doen) volgeschroefd met vliegtuigstoelen uit de tijd dat er nog asbakjes in de stoelleuningen werden gemonteerd. De trein schudde en schommelde dermate dat we regelmatig compleet los van de aarde kwamen. Lezen was onmogelijk en bij een slokje water drinken gutste de halve fles in m’n t-shirt. Moby op m’n ipod zorgde voor de ideale soundtrack bij het voortdurend wisselende landschap: bergen, watervallen, rijstvelden, dorpjes, spoorwegovergangen met zwaaiende kinderen. Het urenlang door het raam naar buiten kijken kostte me geen enkele moeite. Je bent acht jaar ambtenaar geweest of niet… Spectaculair was de passage over een stalen brugwerk die net zo breed was als de trein zelf. Als je je hoofd naar buiten stak gaapte er een enorme diepte.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Onderweg

IMG_6511

De trein passeert de brug op weg naar Pyin Oo Lwin

In Kyaukme zijn we met een gids de bergachtige bossen ingetrokken voor een stevige trekking. De gids heeft jarenlang als guerilla in de bergen gevochten tegen het regeringsleger voor de onafhankelijkheid van Shan State. Hij kent het ruige gebied van 300 vierkante kilometer als geen ander (‘It’s like my back garden’) en is fier op zijn verleden als guerilla. Het onafhankelijkheidsleger vecht nog steeds voor de ‘vrijheid’  van Shan State, zoals er in Karen State en Karenni State ook onafhankelijkheidslegers actief zijn. Hij is uit het leger gestapt omdat hij er geen brood meer in zag en tot de conclusie kwam dat het voortbestaan van de Unie van Myanmar (die in totaal uit zo’n 15 staten bestaat) op dit moment het beste is. We werden bij hem thuis uitgenodigd en daar liet hij trots foto’s zien uit zijn rebellentijd, in vol ornaat en zwaar bewapend. De wapens werden uit China gesmokkeld en gefinancierd met geld van de dorpen van Shan State. Hij leek heimwee te hebben naar die tijd, maar het leven als gids, waarin hij zijn kennis van het gebied te gelde weet te maken, bevalt hem desalniettemin goed. Ons nam hij op sleeptouw naar onder andere een kooster en een school, waar we voor de lachende kinderen ten toon werden gesteld. Ze mochten best even naar ons kijken, wij kijken onze ogen immers al dagenlang uit naar de mensen hier…

Tijdens de les

Tijdens de les

Pyin Oo Lwin

Pyin Oo Lwin

Vrijdag 18 oktober

Plekken om te internetten zijn few and far between. En als er al een internet-cafe is, dan is de kans dat er even geen stroom is vrij groot. Sinds het vorige weblog hebben we ontzettend veel gezien en gedaan, dat laat ik hier voor wat het is. We zijn nu in Mrauk U, dat ligt in Rakhine State aan de westkust van Myanmar. We zitten midden in het gebeid waar de afgelopen tijd heftige onlusten tussen boeddhisten en de Rahingya’s, de etnische groep die moslim is. plaatsvonden. In Sittwe, de belangrijkste stad van Rakhine State, waar we hiervoor zaten, is de helft moslim, maar we komen nauwelijks in contact met moslims. De boeddhisten hebben de belangrijkste posities, dus ook die waar de toeristen mee te maken krijgen. Onze gids hier leidt ons langs kloosters, pagoda’s en dorpjes en lijkt ieder contact met de moslimgemeenschap te vermijden. Over de oorzaak van de conflicten horen we verschillende theorieen. Het meest horen we dat de regering de kaart van ‘ verdeel en heers’ uitspeelt en monnikken voor haar karretje heeft weten te spannen. Een confilct geeft de regering de legitimatie om hard in te grijpen. Maar hoe vredelievend de boeddhisten ook zijn, ze zien de groei van de moslimgemeenschap met argusogen aan. Sommigen zien daarin de hand van Al Quida, die zou bevolen hebben dat Myanmar van binnenuit veroverd moet worden. Anyway, Rakhine wordt zelden door toeristen bezocht, dus dat maakt dat we hier met meer dan gemiddelde aandacht worden gevolgd. We zijn de enige gasten in het hotel en in de dorpjes worden we door een steeds grotere groep kinderen gevolgd. Vanmiddag waren we na wat omwegen – een vastgelopen auto op de modderige weg en een boot die halverwege vervangen moest worden omdat de schroef stuksloeg op een passerende boomstam – in een paar dorpjes van ‘shin-people’.  Het voelt in alle opzichten als een trip met de tijdmachine, omdat de primitiviteit van hun bestaan ons voorstellingsvermogen bijna te boven gaat. Bijzonder was het contact met de oudste vrouwen van het dorp die in hun gezicht zwaar getatoeeerd zijn. Dat was zo’n jaar of zestig geleden gebruik omdat de ouders wilden voorkomen dat de meisjes door het leger werden meergenomen. Dus maakte men de meisjes op tweejarige leeftijd door middel van tatoeages zo lelijk mogelijk, zodat het leger hen met rust zou laten.

Partytime aan het strand van Sittwe

Partytime aan het strand van Sittwe 

Pagode in Ava, een van de steden waar ooit het koninklijk paleis was gevestigd

Pagode in Ava, een van de steden waar ooit het koninklijk paleis was gevestigd 

Processie in verband met volle maan op Inle Lake

Processie in verband met volle maan op Inle Lake 

Een visser op Inle Lake

Een visser op Inle Lake 

Offerbloemen op weg naar de bloemenmarkt

Offerbloemen op weg naar de bloemenmarkt 

De haven van Mandalay

De haven van Mandalay

Woensdag 23 oktober

Vanochtend aangekomen in Vientiane, de hoofdstad van Laos, na een tussenstop van ruin zes uur in Bangkok. Het vereist enige omschakeling en eigenlijk heb ik nu al een beetje heimwee naar Myanmar. Je merkt meteen het verschil: hier zijn ze meer gewend met toeristen om te gaan en dat betekent vooral dat ze je nalopen om op een of andere manier geld aan je te verdienen. Dat is hun goed recht, maar in Myanmar ging het niet om het geld, maar meer om het contact. De mensen daar zijn na decennia geisoleerd te zijn blij met de belangstelling van buitenl;anders. Als toerist in Myanmar word je behandeld of je bij de mensen thuis over de vloer komt. Het kostte ons dikwijls moeite om op de markt die paar appels of bananen te betalen. Ze wilden het ons het liefst gewoon meegeven. En toen we een keer in een restaurant hadden gegeten en veel te weinig geld bij ons bleken te hebben, werd ons de schuld lachend kwijtgescholden. Van betalen achteraf wilden ze niets weten. Nooit werd je lastiggevallen en overal werd je met een brede glimlach ontvangen. Op het vleigveld in Bangkok viel me op dat alle meiden bezig zijn elkaar te fotograferen met hun iphone, de laatste mode dragen en tijdens het wachten hun make-up bijwerken. In Myanmar houden de meiden zich daar niet mee bezig. Ze dragen traditionele kleding en gebruiken als make-up slechts thanaka, dat is houtpoeder van de thanakaboom dat ze met water aanlegen en op hun gezicht aanbrengen als bescherming tegen de zon, maar ook om er mooier van te worden. Die natuurlijke charme was aan mij goed besteed. Ik ben hier nog geen 24 uur, dus ik kan er moeilijk over oordelen, maar in Laos lijkt men meer bezig met het imiteren van de zogenaamde glamour van het Westen.

Bloemendame met thanaka in Yangoon

Bloemendame met thanaka in Yangoon

Laos

Laos

Het zal niemand zijn opgevallen, maar mijn weblog hield de vorige keer nogal abrupt op. terwijl ik foto’s aan het uploaden was, brak er een hevig onweer uit en in no time viel de electriciteit uit. Daarom eerst maar alsnog de foto uploaden van de getatoeeerde dames waar ik het over had. Oeps, dat lukt niet..

Daarom een plaatje van Bagan. Dat is een gebied waar duizenden pagoda’s, stoepa’s en tempels zijn te bezichtigen. De oudste dateren uit de elfde eeuw. Ooit stonden deze gebouwen tussen de woningen in de dorpen, maar omdat de woningen van hout waren gebouwd en de religieuze gebouwen van steen zijn alleen de laatste overgebleven. De beste manier om de pagoda’s te bezichtigen is per fiets, zij het dat Bagan in een dal ligt waar het ongenadig heet kan zijn. Toen wij er waren was het met gemak 36 graden en probeer dan maar eens een eindje te fietsen over hobbelige zandwegen. Het ging me niet eens slecht af, maar al snel vormde ik in m’n eentje de kopgroep die door de andere helft van het peloton nooit meer is bijgehaald. Het was de inspanning overigens ruimschoots waard..

Bagan

Bagan

De laatste dag in Myanmar, afgelopen maandag, heb ik benut om aan m’n artikelen te werken. Na veel heen en weer gedoe was het eindelijk gelukt om een afspraak te maken met U Maung Maung, de algemeen secretaris van de FTUM, de federatie van vakbonden in Myanmar. Hij geldt op dit moment als de vakbondsleider van Myanmar, omdat de voorzitter van de federatie nog steeds in ballingschap leeft en nog niet in Myanmar is teruggekeerd. De bonden in Myanmar verkeren in het stadium waarin de diamantbewerkingsbond en andere pioniers van de Nederlandse vakbeweging in Nederland in pakweg de jaren twintig verkeerden. Arbeidsomstandigheden, minimumloon, sociale zekerheid..ze hebben er weleens van gehoord, maar het zijn voor hen vage termen uit een ondenkbaar Utopia. Een fabrieksarbeider werkt in Myanmar zes dagen per week van tien uur per dag voor 60 dollar per maand. en bij ziekte geen loon en over een heel jaar maximaal tien dagen verlof. Pas als je tien jaar bij een baas hebt gewerkt gaat je loon naar 70 dollar per maand. Natuurlijk zijn de prijzen veel lager, maar een biertje in een van de vele ‘ beer stations’ kost anderhalve dollar (dan krijg je wel een fles van 650 ml, dat dan weer wel) en een kilo rijst (ik noem de voorbeelden in volgorde van noodzakelijkheid) kost minimaal 90 dollarcent.

In de ochtend heb de secretaris van de werkgeversorganisatie van houthandelaren geinterviewd. Dat ging wat moeizaam, omdat hij weliswaar beschikt over een breed vocabulaire aan Engelse woorden, maar deze op een voor mij bijkans onverstaanbare manier uitspreekt. Zowel vanuit de werknemers- als de werkgeversorganisatie werd behoedzaam, maar redelijk open over de politieke veranderingen gesproken. Ik realiseer me dat ze zich niet al te openlijk uispreken – bovendien liep de dictafoon van m’n iphone mee – maar evengoed was ik verrast door hun open positief-kritische toon.

Het uploaden loopt bepaald niet zoals ik zou willen. Het is hier een uurtje of negen en de terrassen aan de Mekong lonken. I’m out of here..

Donderdag 31 oktober

Op het gevaar af dat woord en beeld steeds meer uit elkaar gaan lopen, plaats ik eerst wat achterstallige beelden uit Myanmar.

Tattoed ladies in een Shin village.

Tattoed ladies in een Shin village.

Met U. Maung Maung.

Met U. Maung Maung.

Swedagon Pagoda Yangoon

Swedagon Pagoda Yangoon

Bezoek aan schooltje in de buurt van Manalay

Bezoek aan schooltje in de buurt van Manalay

We zijn nu ruim een week in Laos, en eigenlijk is het nog steeds wennen. Myanmar heeft op de een of andere manier een norm gesteld waar Laos nog niet aan kan tippen. Dat neemt niet weg dat we ons ook hier prima vermaken, maar voortdurend vallen de verschillen op met Myanmar. Een belangrijk verschil is dat het Noorden van Laos een soort van backpackersparadijs blijkt te zijn, waar de Laotianen zich volledig aan hebben geconformeerd. Dus staan op de menu’s in de vele goedkope restaurants opeens burgers en pancakes op de kaart. En ik heb zelfs al ergens bij wijze van breakfast een Utsmutter gesignaleerd. Het is de eeuwige worsteling van de toerist: je bent zelf een bloody tourist en wil eigenlijk niet met al die andere bloody tourists worden geconfronteerd. Druk is het hier overigens absoluut niet, maar de dorpen zijn ingericht op het hoogseizoen. Dat betekent voor deze tijd van het jaar veel te veel restaurants en bespottelijk goedkope guesthouses. Voor een paar euro heb je een prima onderdak te kust en te keur. Na Vientiane zijn we twee dagen in Vang Vieng geweest. Vang Vieng is het centrum van het backpackersparadijs om de eenvoudige reden dat je daar per binnenband de rivier Na Thong in drie uur stroomafwaarts kunt afdalen. Dat is daar the thing to do en dat heeft het plaatsje vijf jaar geleden op z’n kop gezet. Good for them, but not our cup of tea. Dus gingen we afgelopen zondag op basis van een vage beschrijving een wandeling maken met als doel de ‘Blue Lagoon’. Met wat omwegen door rijstvelden waarop met man en macht werd gewerkt, en door droge rivierbeddingen bereikten we ons doel, ook al leek het bruine watertje in niets op een Blue Lagoon. Zoveel begrijpen ze wel van toerisme hier: je moet de dingen vooral mooier voorstellen dan ze feitelijk zijn.. Halverwege onze wandeling werden we staande gehouden door een vijftal opgeschoten knapen die ons ergens in the middle of nowhere dwongen om een entree van 10.000 Kip p.p. te betalen voor een of andere grot. Het was duidelijk geen zuivere koffie en omdat ze van de leeftijd van Melle waren, had ik ze gewoon een draai om hun oren moeten geven. Maar ja, ze waren met z’n vijven en om een bedrag van 1 euro wil je niet levenloos in de bossen van Vang Vieng gevonden worden. En evengoed hadden ze ons volldig kunnen strippen, dus eigenlijk kwamen we nog goed weg…

Werken op de rijstvelden

Werken op de rijstvelden

Op dit moment zitten we al drie dagen in Luang Prabang in het Noorden van Laos. Veel mooier dan Vientiane en Vang Vieng bij elkaar, onder andere vanwege de koloniale architectuur. En het is ruim en rustig. Toch verliet ik gisteren bij het ochtendgloren de stad voor een trekking door de omgeving van Luang Prabang. Het werd een pittige tocht van zes uur buffelen door de jungle, met twee gidsen (eentje vooraan en eentje achteraan) en verder nog vier andere deelnemers. We liepen door dichtbegroeide bossen, langs glibberige paden, staken beekjes en rivieren over als koorddansers over bruggetjes van een paar bamboestammen breed. Bovendien ging een flink deel bergop en dat bezorgde me bijkans een permanent hartfalen. Het tempo was hoog, maar ik wilde me in het groepje dat verder uitsluitend bestond uit twenty-somethings niet laten kennen. Enige rustpunten waren bezoeken aan een stuk of drie Hmong-dorpjes die volledig zijn aangewezen op de oogst van een paar rijstveldjes.

Floating village

Floating village

Het was aangenaam gezelschap, allemaal in hun eentje op reis en afkomstig uit boeiende steden als Barcelona, Manchester en Tokio. Ik vind mezelf al een hele Piet met m’n reis van negen weken, maar een beetje backpacker haalt er z’n neus voor op. Een jaar, anderhalf jaar over de wereld dolen, het is in die kringen heel gewoon. Andere uiterste was de Japanse deelneemster die van haar baas precies een week vakantie had gekregen en had bedacht om deze in Laos door te brengen. Er waren vier vluchten voor nodig om haar in Luang Prabang te brengen en as we speak zit ze alweer in het vliegtuig terug.

Mrauk U

Mrauk U

Na de ‘trekking’ werden we beloond met een koele duik in de watervallen van Thad Se, een ansichtkaart come true… ’s Avonds het avondleven van Luang Prabang verkend. Net als in Vientiane is hier nogal wat menselijk wrakhout aangespoeld dat zich heeft afgekeerd van hun vorige bestaan in landen als Engeland en Zweden en van hun hobby hun werk proberen te maken door een bar op poten te zetten. Er bestaat slechter gezelschap. Maar toen de avond toch ten einde kwam en ik m’n hotel had teruggevonden, bleek deze gesloten en in duisternis gehuld. Ik heb eerst voorzichtig geklopt en allengs wat harder gebonkt op de houten toegangsdeur, maar baten mocht het niet…

Luang Prabang

Luang Prabang

Dinsdag 5 november

Zwemmen in de watervallen van Thad Se

Zwemmen in de watervallen van Thad Se

Vandaag vijf weken onderweg. Afgelopen dagen veel busuren gemaakt om te komen waar we nu zijn: in Pakse, het centrum van Zuid-Laos. We hadden tussenstops in Ta Khaeck en Savannakhet, twee slaperige stadjes tussen het Noorden met de twee grootste steden van het land en het Zuiden, waar de Mekong-delta alle aandacht opeist. Ook slaperige stadjes zijn de aandacht waard, maar het vele onderweg zijn maakt kennelijk onrustig en dus liggen we nu iets voor op schema. Dinsdag heb ik een afspraak in Phon Penh en moet Laos dus alweer achter ons liggen. Morgen maken we een uitstapje naar het Bolaven Plateau en komen we door kleine dorpjes en langs watervallen. Er schijnen hier in de omgeving ook geweldig mooie kloosters (hier Wat’s genoemd) en tempels te zijn, maar die laten we even links liggen. In de afgelopen vijf weken hebben we ongelooflijk veel pagoda’s, wat’s, tempels, stupa’s en dergelijke gezien en ik ben even klaar met Boeddha. In vijf weken tijd heb ik duizenden beelden en afbeeldingen van Boeddha gezien, soms liggend, bijna altijd zittend. Meer activiteit zit er niet in. Vooral in Myanmar werden de beelden bezocht door vele devote gelovigen, knielend in eerbied voor het beeld dat soms enorme afmetingen heeft. De achterliggende gedachte zal zijn dat ze door zich te gedragen zoals Boeddha voorschrijft het een volgend leven ietsje makkelijker zullen hebben. En dat kun je ze moeilijk kwalijk nemen, maar vooral in Laos waar men makkelijker een dubbelleven leidt kost het me moeite om het voortdurend serieus te nemen. Jezus aan het kruis, altijd hangend, gaat voor mij nog steeds gepaard met gevoelens van ontzag. Dat je oog in oog met de lijdende Jezus snel een schietgebedje doet, begrijp ik wel. Boeddha, daarentegen, wordt op een gegeven moment een icoon a la Mickey Mouse, met die vage glimlach, rode lippen en grote oren…

Buddha

Buddha

Ook de afgelopen dagen ben ik er nogal eens in alle vroegte op uit gegaan, zo rond een uur of 6.00 uur, om de stad van dienst tot leven te zien komen. De markt die wordt opgebouwd, de verse vis die wordt aangevoerd, de snelle maar uitgebreide ontbijtrituelen aan de tientallen eetkraampjes, de veerpontjes over de Mekong waar altijd weer meer mensen op kunnen dan je zou denken (ooit was ik een halfjaar bediende op een veerpont over de Rijn, dus ik kijk met een professionele blik naar dat heen-en-weer-gedoe…)..

Meisjes op weg naar school in Si Pan Don, Laos

Zo stuitte ik ook eens op een voetbalwedstrijd die bij het ochtendgloren al in volle gang was en druk werd bezocht. Het bleek dat veel wedstrijden al om zes uur beginnen, omdat het later op de dag veel te heet is. Internationaal stellen de landen in Zuidoost-Azie niet veel voor qua voetbal, maar de liefde voor het spel is enorm. Zoals ik in de jaren zeventig als Hollander over welke grens dan ook werd aangesproken op Cruyff, in de jaren tachtig op Van Basten, zo roept iedereen hier ‘ Van Persie’, zodra blijkt dat ik uit ‘Nedderlent’ kom.

De vroege ochtend is ook het goede moment om de rituelen rond de monniken mee te maken. Hoewel veel minder talrijk dan in Myanmar, leven in Laos duizenden monniken die voor hun materiele bestaan volledig afhankelijk zijn van de boeddhistische medemens. In alle vroegte zie je lange rijen van tientallen monniken met hun eettrommel door de straten lopen, her en der een hapje rijst of een stukje groente vergarend. Zo krijgen de monniken te eten en bouwen de boeddhisten door hun vrijgevigheid aan hun karma en hopelijk een beter leven. Het is – zoals alles – meer egoisme dan altruisme. Toen de monniken in Myanmar tegen het regime in opstand kwamen namen ze uit protest geen giften aan van militairen. Daar werden de militairen heel zenuwachtig van, want nu hadden ze geen kans hun ‘ goede kant’  te tonen en daarmee verkleinden hun kansen op het bereiken van het Nirvana.

Monniken verzamelen eten voor het ontbijt

Monniken verzamelen eten voor het ontbijt in Luang Prabang

Langs de Mekong

Langs de Mekong

Enfin, het is hier overigens alle dagen heet. Het is de afgelopen vijf weken nooit onder de 30 graden geweest. En de dame van ons hotel mopperde zojuist nog dat de winter hier aan de warme kant is… Mij bereiken berichten dat het in ieder geval in de omgeving van Badhoevedorp al begint te winteren, dus met genoegen meld ik dit even.

Zondag 10 november

Aangekomen in Cambodja, in Kratie om precies te zijn. Vandaag een soort van rustdag, het is zondag ten slotte. Al om 4 uur vanochtend werd de rust overigens verstoord omdat in het klooster dat pal naast ons hotel ligt, de festiviteiten begonnen. Vraag me niet wat er nu weer te vieren viel, ik heb geen idee. Heb het later vandaag aan een viertal jonge monniken gevraagd, maar ze kwamen er in hun beperkte Engels niet uit. Het had iets met Boeddha te maken, begreep ik, maar dat vermoedde ik al.

Nonnen verzamelen eten

Nonnen verzamelen eten

De weg vanaf de grens met Laos naar Kratie was ongelooflijk slecht, alsof deze zojuist nog was gebombardeerd. De bus zigzagde over de weg om de putholes te mijden, maar soms was er geen ontkomen aan. Daarbij vergeleken waren de wegen in Laos een stuk beter, ook al waarschuwden de reisgidsen ons vooral voor het Laotiaans wegdek. Maar een enkele klapband en soms wat overbevolkte bussen daargelaten viel dat erg mee. Nu Laos achter ons ligt zijn we echt over de helft en begint het aftellen. Dat doe ik onbewust, want eigenlijk wil ik daar nog niet van weten. Enfin, nog drie weken te gaan en dat is een gemiddelde vakantie op zich.

IMG_4200

Hsipaw Myanmar

In Laos hebben we vooral de laatste dagen gebruikt om op z’n Boudewijn Buch’s allerlei curieuze musea te bezoeken. En die zijn er in Laos volop, vooral in het leven geroepen door het huidige regime dat graag zijn helden en heldendaden tentoonstelt. Alleen al in Vientiane – waar we even terug waren – heb je het Laos National Museum, Het Kaysone Memorial Museum, het Military and Arms Museum en het Secret Service Museum. Allemaal enorme goed onderhouden gebouwen, waar geen mens ooit lijkt te komen en zeker geen toerist. Hoogstens tref je een schoolklasje dat gedwongen door de museumgangen wordt gejaagd met meer aandacht voor elkaar dan voor het tentoongestelde. Al die musea concentreren zich op de machtsovername in 1975 en de overwinning van de Pathet Lao op de ‘ imperialistic USA and their puppet friends’. Grote held is Kaysone, wiens portret op alle geldbiljetten staat (en dat zijn er ingewikkeld veel, want munten kennen ze niet en voor het betalen van een bedrag van 50 eurocent heb je al gauw vier biljetten nodig) en die hier geldt als onderdeel van de heilige drieenheid Lenin – Kaysone – Ho Chi Minh. Een stuk of duizend verroeste bommen en granaten en wat vage kiekjes van Kaysone aan het front, opgeblazen tot posterformaat en keurig ingelijst, veel meer bieden die musea niet. Maar ik vind het altijd erg onderhoudend, zoals ik ook een liefhebber ben van de hagiografische Presidential Libraries in Amerika.

Leve de revolutie

Leve de revolutie. Beeldengroep voor Kaysone Memorial Museum Vientiane

Het regime in Laos noemt zich de People’s Democratic Republic, maar met democratie heeft het niets te maken. Hoe de mensen daadwerkelijk tegen het regime aankijken ben ik niet te weten gekomen. Men lijkt vooral onverschillig en lacht lastige vragen weg. In Cambodja lijkt het op het eerste gezicht niet heel anders. Heb net  Cambodia’s curse  gelezen en de ellende die dit land heeft doorstaan is onbeschrijflijk. Dat ze zich nu even niet druk maken om een evidente schurk als de huidige minister-president Hun Sen en van de schijnbare rust genieten is te begrijpen.

De vrouwen werken...

De vrouwen werken…

De mannen hangen rond

De mannen hangen rond

Dinsdag 12 november

Een nogal enerverende dag. Al vanaf 6.00 uur ben ik in de weer, nu is het half tien s’avonds en het is nog steeds verschrikkelijk warm. Het zweet gutst over m’n rug terwijl ik op dit afgeroste toetsenbord de juiste letters probeer te vinden. Van de helft is de opdruk verdwenen en een gediplomeerd typist ben ik niet, dus vergeef me de tikfouten. Vanochtend op bezoek geweest bij de bouw van Nokor Tep, het vrouwenziekenhuis voor Cambodja. Initiatiefneemster Janne Ritskes blijkt het type dat slagvaardig aan het werk gaat met projecten waarvan iedereen op voorhand zegt dat ze tot mislukken zijn gedoemd. Hoewel de financiering nog lang niet rond is heeft ze opdracht gegeven om de fundering van het ziekenhuis maar vast aan te leggen. Ze heeft er rotsvast vertrouwen in dat het ziekenhuis in 2015 kan worden opgeleverd. Als nuchtere Hollander frons ik m’n wenkbrouwen bij het bouwen op een wankele financiele basis, maar het is de enige manier om iets tot stand te brengen: gewoon doen.

Nadat we de bouwplaats hadden bezocht kwamen we op de terugweg midden in een hevig oproer terecht, waarbij onze chaffeur tevergeefs de aftocht probeerde te blazen en wij werden omsingeld door zwaar gewapende en tamelijk aggressieve politieagenten. Ze waren met honderden bezig de straat schoon te vegen en wij waren opeens tegen wil en dank een sta-in-de-weg. De een riep dat we naar achteren moesten, de ander commandeerde dat we naar rechts moesten en anderen wezen met hun wapenstok dat we links moesten afslaan. Ik probeerde vanaf de achterbank foto’s te maken, maar Janne beval me dat vooral niet te doen. Ze woont hier al tientallen jaren en is inmiddels Cambojaans staatsburger, maar dit had ze duidelijk niet eerder meegemaakt en ze zat stevig in de stress. De chauffeur lijdt, zo bleek later, net als een groot deel van de Cambodjanen boven de vijftig jaar aan een posttraumatisch stresssyndroom en kon ook niet meer redelijk handelen dus die twee schreeuwden tegen elkaar over wat te doen. Uiteindelijk zijn we natuurlijk goed weggekomen, zij het uren dwalend door buurten van Phnom Penh waar Janne noch de chauffeur ooit eerder waren geweest. ‘Thank you for showing us around’, zei ik maar na afloop. De oorzaak van het oproer ken ik nog niet, het heeft waarschijnlijk van doen met het afgelasten van het Waterfestival – het jaarlijks hoogtepunt voor de bevolking – dat dit weekend zou plaatsvinden. Hun Sen is echter bang dat de oppositie het feest en de grote oploop gebruikt om te demonstreren, dus heeft hij het hele feest verboden.

Ik sluit af met wat beelden. Het nachtleven van Phnom Penh oogt op het eerste gezicht erg ranzig, dus ik heb geen tijd te verliezen om dat nader te onderzoeken…

Vier monniken in Kratie die me niet konden vertellen waarom ze feest vierden.

Vier monniken in Kratie die me niet konden vertellen waarom ze feest vierden.

Een Laotiaans meisje in een dorpje op het Bolaven Plateau

Een Laotiaans meisje in een dorpje op het Bolaven Plateau

Aan het fundament van het Nokor Tep-ziekenhuis wordt gewerkt

Met Janne Ritskes in Phnom Penh

Met Janne Ritskes in Phnom Penh

Marktvrouw Kratie, Cambodja

Marktvrouw Kratie, Cambodja

Donderdag 21 november

Met dit tempo van weblogging heb ik nog twee posts te gaan voordat Badhoevedorp weer opdoemt. Teksten zijn net als foto’s momentopnames. Voor hetzelfde geld had ik wat andere keuzes gemaakt en had het blog er 100 procent anders uitgezien. Ik wil maar zeggen: de ervaringen en indrukken zijn veel breder dan ik hier kwijt kan (en wil, for that matter).

Inmiddels komt dit bericht uit het strandplaatsje Sihanoukville, vergeleken met de vorige plaatsen waar we waren een nogal ‘modern’ en bedacht stadje, waarbij de toeristenindustrie zich heeft laten leiden door wat zij denken dat de Westerse toeristen het meest op prijs stellen. En dat blijkt een bedaagde variant van ‘sex, drugs en rock’n roll’ te zijn. Dus veel horeca, many happy hours met goedkoop bier en lots of girls die zich nogal opdringen. De combinaties van enorme walrusachtige Australische mannen van middelbare leeftijd (and beyond, de Viagra ligt hier naast de kauwgom bij de kassa in de supermarkt) met de prachtigste fijngebouwde Cambodjaanse meiden van scholierenleeftijd die je hier achteloos voorbij ziet wandelen doen soms pijn aan je ogen. Maar ja, vrijheid, blijheid en het zal wel een win-win-situatie zijn. Het is voor de bevolking hier een enorm gesappel om iedere dag een paar dollar bij elkaar te schrapen en ze kijken naar de toeristen als walking wallets, waar zomaar een paar dollar uit kan vallen… In Phnom Pen was dat vooral te merken aan de tuk-tukchauffers die je overal smekend ‘toektoek..?’ naroepen in de hoop dat je een paar meter van hun diensten gebruik maakt. Ik heb de neiging om hier een soort Messias uit te hangen en al die chauffeurs terwille te zijn, ook al hoef ik even nergens naartoe. En een bedelaar die nadrukkelijk laat zien wat hij niet meer heeft (een been weggeblazen door een landmijn, verzin het maar) doet mij snel naar m’n wallet grijpen. Gelukkig is Ineke wat zakelijker en realistischer ingesteld. Ze beweert dat we niet iedereen kunnen helpen en is alert op tuk-tukchauffeurs die onredelijk veel vragen. We troffen een keer een tuk-tukker die halverwege de rit meldde dat de prijs toch wat hoger uitviel, in de verwachting dat we niet de moeite zouden nemen om met al die bagage naar een collega te verkassen. Maar die kwam van een koude kermis thuis en ik vermoed dat hij nog weleens wakker schrikt van de repliek die Ineke hem toesneerde. Enfin, zo zijn we good cop en bad cop en dat gaat prima. We geven hier wekelijks niet meer uit dan we aan variabele kosten in Nederland maken, ondanks hotelkosten en drie maal per dag buiten de deur eten. And that is a good thing, want een enorme opdrachtenportefeuille heb ik niet.

En voor dat geld heb je ook nog eens het mooiste weer van de wereld. Ik wrijf dat graag nog even in, want op twitter zie ik veel gekerm over gladheid, autoruiten krabben en ijsmutsen van zolder halen.

Phnom Penh is een stad zoals een stad volgens mij bedoeld is. Enorm dynamisch en hectisch en dat gaat 24/7 door. En mensen zoeken elkaar in de stad op, omdat het leven daardoor voor iedereen wat makkelijker wordt. Je verdient wat aan elkaar en je biedt elkaar aan wat een mens zoal nodig heeft. Vergeleken met het geploeter in die afgelegen dorpjes lijkt het leven in de stad daardoor wat makkelijker en vrolijker, al is echte vrolijkheid waarschijnlijk zeldzaam. Natuurlijk zijn we ook naar de Kmher Rouge-gevangenis S21 en naar de Killing Fields (12 km buiten Phnom Penh) geweest. De verschrikkingen uit de periode 1975-1979 zijn bekend en kan ik moeilijk navertellen vanwege de onvoorstelbaarheid. We hebben dik twee uur over de Killing Fields gelopen met een koptelefoon die in keurig Nederlands nog even uit de doeken doet wat Pol Pot en de zijnen hun mede-Cambodjanen aandeden (‘en sta even stil bij deze boom, tegen deze boom werden de babies doodgeslagen. Na de bevrijding in 1979 werden hersenresten op de stam aangetroffen…’). Eigenlijk was iedereen verdacht (zeker stedelingen die niet het pure agrarische werk deden en mensen met wat meer kennis, dus steden werden compleet leeggehaald, scholen gesloten en leraren en bebrilde wijsneuzen vermoord) en moest iedereen dood. Toen de Kmher Rouge in 1979 viel was al een kwart van de bevolking vermoord, dus Pol was goed op weg.

Een vernietigde vijand van de revolutie...

Een vernietigde vijand van de revolutie…

Bij de bevrijding van de S21-gevangenis in 1979 troffen de Vietnamezen nog zeven overlevenden aan. Vier daarvan stierven kort daarna als gevolg van de martelingen en op dit moment leven er nog twee. Ze zijn bizar genoeg vrijwel dagelijks te vinden bij de entree van de gevangenis, omdat ze voor hun bestaan afhankelijk zijn van de toeristen. De huidige regering laat ze aan hun lot over, wat je een grof schandaal mag noemen. Hun Sen begon zijn loopbaan bij de Kmher Rouge en bouwt het ene paleis na het andere. Maar de overlevers van S21 zijn gedwongen nog iedere dag terug te keren naar de plek waar ze de meest verschrikkelijke martelingen hebben doorstaan om daar hun hand op te houden bij de buitenlandse toeristen. Om niet helemaal als bedelaars door het leven te gaan hebben ze een boekje geschreven waarvan je een gesigneerd exemplaar kunt kopen.

Survivor Bou Meng met zijn nichtje bij de entree van de S21-gevangenis

Survivor Bou Meng met zijn nichtje bij de entree van de S21-gevangenis

Hun Sen is bij Pol Pot vergeleken een eitje, maar toen ik achteraf las dat de politie al snel met scherp schoot op de betoging waar wij toevallig in terecht kwamen, was dat even schrikken. Een vrouw die er niets mee te maken had en in haar stalletje met geroosterde maiskolven bezig was kreeg een verdwaalde kogel in haar hoofd en heeft het niet overleefd. Vijf anderen zijn zwaargewond. Dat deed me toch even aan de uitspraak van Pol Pot denken dat het beter is om iemand ten onrechte te doden dan iemand ten onrechte in leven te laten. Overigens was het een heus stakingsoproer met loonsverhoging als inzet. Dat laat zien dat de overheid en de politie meteen de kant kiezen van de werkgevers, want daar liggen hun belangen.

Genoeg G.B.J.Hiltermann-prietpraat, al is het verleidelijk om vanaf deze plek de VN nog een laatste keer te waarschuwen. Want dat lijkt vooral een bureacratische organisatie die weinig voor elkaar krijgt. Restore democracy in Cambodia was het grootste project van de VN ooit en heeft ruim drie miljard gekocht. Toen het begon begin jaren negentig was Hun Sen aan de macht en dat is hij door machtsmisbruik en manipulatie nog steeds. De VN waren niet tegen hem opgewassen. Dat doet me weer denken aan Myanmar waar we in Mrauk U medewerkers van de VN troffen en een avondje wat mee hebben gedronken. Ze zetten daar vluchtelingenkampen voor de moslims op en toonden zich gefrustreerd over de geringe daadkracht van de VN ten opzichte van de moslims die volstrekt rechteloos zijn en nergens heen kunnen.

Enfin, terug naar Sihanoukville. Daar zit ik nu in een winkeltje dat achterin een computer heeft staan, zes uur in de ochtend. Het is te warm en te lawaaierig om na het opkomen van de zon in bed te blijven liggen. Dat maak ik vanmiddag op het strand wel weer goed. Relaxen op het strand vind ik trouwens nog niet zo makkelijk. Dat eindeloze hangen op strandbedjes is mij niet gegeven. Dat heeft opnieuw geleid tot een wijziging in het schema. We gaan vanavond al naar Siem Reap (nabij Ankhor Wat) en niet morgen. De reis van 12 uur blijkt te maken met een zogenaamde ‘hotelbus’, waarin je languit kunt liggen. Vanavond om 8 uur weg, morgenochtend om 8 uur aankomen. Kosten 18 dollar en dan heb je meteen een hotel uitgespaard. Het zal me benieuwen. De bussen zijn over het algemeen goed te doen, maar hebben twee nadelen: er worden meer kaartjes verkocht dan er plaatsen zijn. Idee daarachter is dat er op twee stoelen makkelijk drie mensen kunnen zitten. Voor de Aziatische medemens gaat dat inderdaad op (ze rijden hier en masse met z’n vijven op een brommertje), maar we zijn meer van het poldermodel en dan kun je het toch wat benauwd krijgen. Ander nadeel is dat iedere gammele bus een half vergane video-installatie tegen het plafond heeft geschroefd en om de passagiers te plezieren meteen na vertrek de meest sadistische Chinese vechtfilms op krakend topvolume vertoont. Mijn ipod kan daar niet overheen. Het grenst aan marteling zoals in Guantanamo Bay verdachte terroristen 24 uur per dag op keiharde Metallica werden getrakteerd. Na zo’n rit van een uurtje of zes ben ik bereid alles te bekennen…

Plek zat

Plek zat

Ik heb geen recente foto’s bij me en ik kan niet zien welke foto’s er op de usb-stick staan die ik wel bij me heb. Om toch iets te laten zien druk ik bij een willekeurig bestand op ‘import’…

IMG_7632

 

Wegwerksters in Siem Reap

Wegwerksters in Siem Reap

Markt Phnom Penh

Markt Phnom Penh 

Zaterdag 23 november

Vandaag Ankhor Wat bezocht, a-must-see voor iedere toerist waar ook ter wereld. We waren er al om 5.30 uur, maar daarmee waren we noch de zon noch de toeristenstroom voor. De ruines van tempels van eeuwen her (de oudste van de 9e eeuw) zijn ‘ indrukwekkend’, maar de toenemende drukkende warmte en de grote hoeveelheid toeristen die als een stroom water over de gebouwen spoelt maken het lastig om je te concentreren op de rijke geschiedenis van Ankhor. Voor je er erg in hebt let je meer op de toeristen dan op het culturele erfgoed. Vandaag waren het vooral Japanners en groepen Russen, een redelijk nieuw fenomeen op de toeristenmarkt. En iedereen maar fotograferen natuurlijk, mezelf incluis. Het merendeel gebruikt de ruines als decor om elkaar te fotograferen, waarbij vooral de bevallige poses van de Russische dames mijn aandacht afleidden. Een kleiner deel wringt zich met een professioneel ogend toestel in erecte toestand in allerlei bochten alsof ze een opdracht van The National Geographic op zak hebben. Ik vrees tot de tweede categorie te behoren, maar wanneer je letterlijk tussen duizenden anderen probeert Ankhor Wat bij zonsopgang te vangen ontgaat de zinloosheid van al dat gefotografeer me niet.

Ankhor Wat

Ankhor Wat

Foto’s die het verhaal moeten vertellen raken niet geupload, zoals vaak het probleem is.

Daarom een andere afsluiter. Op verzoek van Stichting Toetssteen heb ik voor hun website een tekstje gemaakt over mijn bezoek aan de bouw van het vrouwenziekenhuis in Phnom Penh. Het is een voorproefje op het artikel en hier te vinden.

Woensdag 27 november

Dit is de dag die ik wist dat zou komen. En waar ik niet naar uitkeek. De dag van vertrek namelijk. Nog een dag te gaan, een lange dag gelukkig. Het is nu 8.28 uur en het vliegtuig vertrekt om 02.15 uur. Bangkok staat op z’n kop en dat biedt een aantrekkelijk schouwspel voor de laatste dag. Omdat we de stranddagen wat hebben ingekort hebben we wat langer tijd in Bangkok en dat is een lekker toetje. We zijn duidelijk meer stads- dan strandmensen. Maandag aangekomen na een lange busreis die als gevolg van files en aanzwellend oproer niet zes uur duurde zoals ons plechtig was beloofd, maar elf uur. Maar toen vielen we dan ook met onze neus in de boter: tout Thailand bivakkeert op het plein bij ons hotel om de hoek in een poging de regering te verlammen. Ministeries zijn bezet en dat lijkt nog maar het begin. In de kern gaat het om een protest tegen corruptie waaraan de huidige regering zich schuldig lijkt te maken. Maar het is een politiek ingewikkeld verhaal. Gisteren hebben we het Koninklijk Paleis bezocht en daar werden we prompt geinterviewd door een Deense journaliste die wilde weten of de toeristen niet bang zijn voor het oproer. Wat mij betreft niet. Na weken in Myanmar, Laos en Cambodja te zijn geweest, waar niemand aan een demonstratie durft te denken is het wel verfrissend om duizenden mensen met t-shirts te zien lopen met teksten waarvan ik niets begrijp maar wel het woord ‘democracy’ tussen herken.

Zondag fietsend door Siem Reap afscheid genomen van Cambodja. Siem Reap is de een na laatste plaats in het rijtje Yangoon, Hsipaw, Pyin Oo Llwin, Mandalay, Bagan, Inle, Sittwe, Mrauk U, Vientiane, Vang Vieng, Luan Prabang, Tha Khek, Savnnakhet, Pakse, Si Pan Don, Muang Kon, Kratie, Phnom Penh, Kampot, Sihanoukville waar we de afgelopen negen weken hebben overnacht. Soms een nacht, meestal twee, een enkele keer drie en zelden vier. M’n volgende bed staat in Badhoevedorp. Ook leuk… Melle heeft alle kranten zorvuldig voor me bewaard, dus het nieuws ga ik de komende dagen inhalen. Maar afgaand op wat mij vanuit Nederland heeft bereikt is het verloop van de Eredivisie volgens mij verreweg het spannendste wat er gaande is.

Mijn volgende reisdoel is om – medio voorjaar – in navolging van WA en Maxima alle zes overzeese onderdelen van het Koninkrijk der Nederland te bezoeken. Ik ben bij drie blijven steken en volgens mij zijn daar mooie verhalen te maken. Daar ga ik opdrachtgevers voor proberen te vinden. Mocht dat lukken, dan pak ik dit weblog weer op. Ik heb geen idee wie ik hiermee heb bereikt, daarom zou ik het wel aardig vinden wanneer degenen die niet hebben gereageerd en toch af en toe een blik op dit blog hebben geworden alsnog hun naam achterlaten…

IMG_9194

Het strand van Sihanoukville

Bangkok

Bangkok

Weg met Thaksin

Weg met Thaksin 

Welkom in Thailand

Welkom in Thailand 

Spicy or not spicy...?

Spicy or not spicy…?

36 Reacties op Weblog Zuid-Oost Azië

  1. Melle schreef:

    Goeie reis!!

  2. Frans Kokke schreef:

    He Jan,

    Fantastisch wat je gaat doen. Ik neem aan dat je nog een beetje een slag om de arm houdt dat het ook wel 2 januari of 2 februari kan worden voordat je terugkomt. Er is gewoon veel te veel om te ontdekken en mee te maken. Ik wens je een geweldige reis en ervaring toe. Enne ik zal je met plezier volgen.

    Groet,
    Frans Kokke

  3. Karsjen schreef:

    Goede reis en ik zal je zeker volgen.

  4. Miranda schreef:

    Lekker warm daar?

  5. Michiel Mons schreef:

    Ineke en Jan, heel goede reis gewenst. Ik verheug mij op de reisverslagen op deze weblog, en vooral op de bijbehorende schitterende fotografie van Jan.
    Pas goed op jezelf en vooral niet de koning van Thailand beledigen. We zien elkaar eind november terug in het Nieuwe De La Mar. Met of zonder jetlag.

  6. Maartje schreef:

    Ha, jullie zijn dus goed aangekomen en al volop op pad. Ben erg benieuwd naar straatbeelden met koloniale architectuur en hoe dat er nu bij staat, als ik een verzoeknummer mag indienen. Veel plezier! Maart

    • Jan Bos schreef:

      Ben wel blij dat je me niet opdraagt de gebouwen te fotograferen hoe ze er niet meer bij staan. Volgende keer zal ik wat proberen te uploaden. Overigens hebben we al een ander verzoeknummer van jou ingewilligd: we zijn bij de synagoge geweest. Helaas was moses niet aanwezig. Mogelijk gaat Ineke nog terug. Op 21 oktober zijn we weer in Yangoon en moet ik vooral werken.

  7. Anneke schreef:

    Hallo Ineke en Jan,

    Fijn dat jullie goed zijn aangekomen!
    Leuk om te lezen het 1e reisverslag, een heel ander verhaal dan een reisverslag uit b.v
    een Europees land. Geniet samen van alles en we zien uit naar het volgende verslag!

    Groet
    Willem en Anneke.

  8. Ineke schreef:

    Klinkt prachtig en goed !
    Heel fijn om te lezen hoe het jullie daar vergaat.

  9. Wieke Kluft schreef:

    De kop is eraf . Jullie zijn geland in Azië. Al gewend aan de overgang van Nederland naar Azië?

  10. wout de bruijne schreef:

    Jongelui,
    Goed te vernemen dat het jullie goed vergaat. Leuk om de reisverhalen en inmiddels ook, via Facebook, wat menukaarten in te kunnen zien. Ben ook benieuwd naar de beelden. Hier alles goed. Komend weekend een groot feest in Badhoevedorp bij een jongeman thuis die daarvoor op Facebook een oproep deed. Kan niet wachten, dat wordt knallen!! Goede reis verder, we spreken mekander snel weer. Wout en Karin.

  11. Hans Koper schreef:

    Hoi Jan & Ineke,

    Klinkt als een heerlijke reis met af en toe wat ongerief, dat is natuurlijk niets in vergelijking met wat wij hier te verstouwen hebben (windkracht 8 en de hele dag regen). Veel plezier.
    Hans & Desiree

  12. Jan Kluft schreef:

    Met de wijze hulp van expert Melle, kan ik jullie een bericht terugsturen.
    Goede reis verder!
    Jan Kluft

  13. Hinke schreef:

    Hoi Jan en Ineke,

    Bijzonder om bij iemand thuis uitgenodigd te worden en zijn kijk op het leven te horen.
    Ik ben benieuwd of Jan Maung Maung nog te spreken krijgt. Veel plezier en een goede tijd.

  14. Laura schreef:

    Toen ik jaren geleden in Thailand was, was een bezoek aan Birma absoluut ‘not done’, maar wil er graag nog eens naartoe. Mooi om zo met jullie mee te reizen. Ben benieuwd wat je nog te weten kan komen over het vakbondswerk. Geniet van het vervolg, ik kijk uit naar de volgende update!

  15. Jose schreef:

    Hoi, leuk om op deze manier een beetje met jullie mee te reizen. De jalousie druipt van de reacties af.

  16. Anneke schreef:

    Hoi Ineke en jan,

    We vinden het erg leuk jullie reisverslag te lezen, bijzonder!!
    Mooie foto,s. Wat hebben wij het toch goed in Nederland.
    Geniet van alle bijzondere ervaringen en we wachten het volgende verslag af.

    Groetjes
    Willem en Anneke

  17. Desiree schreef:

    Mooie verhalen Jan van jullie reis! Heel benieuwd naar het vervolg en je verhaal over het vrouwenziekenhuis in Phnom Penh! Eventjes voor mijn orientatie het plaatsje Mrauk-U op Google Maps opgezocht. Dan word ik doorverwezen naar het Princess resort daar :-), lijkt wel midden in de wildernis. Nu al weer in Yangoon vandaag, succes met je artikel en nog veel plezier samen!

  18. Ineke schreef:

    Alweer een schitterend verhaal. Houden zo, want het is heel fijn jullie op deze manier te volgen en de prachtige foto’s te zien. We kijken zeker uit naar jouw volgende verhaal.
    Blijf met elkaar genieten van alle bijzondere plekken en mensen.
    Groet, Klaas en Ineke

  19. Michiel Mons schreef:

    Hallo Jan en Ineke,
    Misschien goed voor jullie te weten dat het hommeles is in Nederland. Het hele land is in rep en roer, nu er zowel interne als externe krachten aan het werk zijn om Zwarte Piet in de ban te doen. Sommigen, onder wie de voorzitter van het racisme-comite van de VN willen zelfs het hele Sinterklaasfeest opheffen. Dat valt natuurlijk niet in goede aarde bij talloze Nederlanders, die anders toch in dit soort zaken nooit te beroerd zijn om discriminatie en racisme in andere landen aan de kaak te stellen. De meesten doen het af met de reactie “Belachelijk, hebben ze niks beters te doen”, maar dat doen ze zo fanatiek dat ik me weer afvraag of zijzelf ook niks beters hebben te doen.
    Nou, misschien was dit belangrijke nieuws jullie ontgaan, daarom voelde ik het als mijn burgerplicht om landgenoten in den vreemde van dit schokkende nieuws op de hoogte te brengen. Veel plezier nog! Michiel

    • Jan Bos schreef:

      Hoi Michiel,
      Dank voor de update.. Ik check hier af en toe m’n twitter-timeline en de discussie over Zwarte Piet was me niet ontgaan. Het meest werd getwitterd dat het getwitter over Zwarte Piet maar eens afgelopen moest zijn. Het is de karikatuur van een cultureel correcte discussie ten top. De ondergeschikten van die oude bisschop uit Myra waren Moren en die waren nu eenmaal zwart. Ze groen maken zou geschiedvervalsing zijn en de Moren nog belachelijker maken. Alsof het een soort smurfen waren. Verder was het nieuws in NL de afgelopen vier weken – afgaand op mijn timeline – dat Henk Krol niet deugt en dat er gedoe is in de PVV. So what’s new? Zalig is het land dat zijn tijd kan verdoen met dat soort geneuzel, denk ik dan ietwat hautain, reizend door een land waar kinderen nooit een cadeautje krijgen en waar een parlementaire democratie nog ver weg is…

  20. wieke kluft schreef:

    Jullie zijn gespot in Rangoon door Velpse vrienden. Je houdt het niet voor mogelijk maar zij hebben 2 dagen na jullie de naam Ineke Kluft gezien in een gastenboek van een bezienswaardigheid. Pieter en Marian hebben een maand gereisd door Myamar en zijn net terug.
    Iets anders is de fragiele gezondheid van mama. Zij wordt nu met medicijnen behandeld maar het houdt allemaal niet over.
    Heel veel plezier en liefs Wieke

  21. Elisabeth schreef:

    Waar heb je nou uiteindelijk geslapen donderdagnacht?!

  22. Ineke schreef:

    Hallo Jan en Ineke, het blijven prachtige en (voor ons) onvoorstelbare verhalen; iedere keer weer heel mooi om te lezen. Kijk er tzt naar uit nog meer van die prachtige foto’s te zien. Hou jullie haaks en geniet van “de laatste loodjes”. Groeten, Klaas en Ineke

  23. henky schreef:

    goeie teksten en mooie (portret) foto’s. je “gevoelens van ontzag” voor een hangende J. verraste me. zijn er nog koloniale sporen? wat vindt men van de amerikanen ? het viel ons zo op in indonesie dat men de hollanders al vergeten was en de eigen politici misschien wel erger vond.
    heb een goede thuiskomst!

  24. Jan Bos schreef:

    Dank voor jullie reacties (ook die ik via de mail krijg). Nu weet ik weer waar ik het voor doe…

  25. Kasjenbos@hotmail.com schreef:

    Wij hebben hier geen ijsmuts nodig hoor, was het maar waar denken we af en toe, tis hier ook erg warm. Wij zien hier alleen slanke australische surfboys, maar begrijpen nu waar alle dikke mannen zijn.

    Groetjes van karsjen en Truus vanuit Minnie Water (een dorpje van nog geen 30 inwoners) ergens aan de oost kust van australie.

  26. Anneke schreef:

    Hoi Ineke en Jan,

    Een heel goede terugreis toegewenst, we zien jullie weer graag gezond en wel thuis!!

    Groet
    Willem en Anneke.

  27. Ineke schreef:

    Hallo Jan en Ineke,
    Een hele goede, voorspoedige reis en mooie thuiskomst toegewenst !
    Graag tot (gauw) ziens.
    Groeten van Klaas en Ineke

  28. Peter schreef:

    Beste Jan en Ineke,

    Met veel belangstelling de blog van Jan gevolgd. De meeste verhalen komen ongetwijfeld nog. Mondeling bij een Hollands biertje (dat wordt even afkicken) en in geschreven vorm voor mijn magazines. Ben benieuwd. Goede terugreis en tot zaterdag in het Phnom Penh van het Westen.

    Peter

  29. wout schreef:

    We hebben genoten van jullie blog. Mooie verhalen, mooie reis. Maar nu ook wel weer even mooi geweest zo ;-). Kom veilig terug, goede vlucht.
    Wout en Karin.

  30. Truus schreef:

    Met veel belangstelling je blog gevolgd tijdens onze reis door Australië.
    Jammer voor jullie dat het er al weer opzit.
    Wij hebben net de Oktoberfeste in Katoomba in de Blue mountains meegevierd; een maand later dan normaal wegens de branden van een aantal weken geleden.
    Hoe verschillend kunnen de culturen zijn.
    hopelijk hebben jullie een goede thuisreis gehad.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *